د روڼاندۍ په جامه کې د عوامفریبانو کالبدشګافي
زموږ د قومونو ډېر لوستي کسان د قوممحور سیاست په یوه ارمان نه، بلکې د یوه زنځیر په توګه کاروي، څو ځانونه دولتي چوکیو ته پورته کړي. زموږ د معاصر تاریخ ترخه تراژیدي دا ده چې روڼاندينما کسان، د افغانستانمحور فکر پر ځای، د قوم، مذهب، فرقې، سمت او ان د کوڅې او محلې په تنګ هزارتوی کې راګیر شوي دي.
زموږ درد دا دی چې د دې هېواد له ټپونو څخه د ښکاره دښمن د خنجر وینه نه څڅېږي، بلکې د هغو جراحانو له چاړو وینه څاڅي چې ځانونه یې د قوم د روح طبیبان معرفي کړي دي. دا هغه روڼاندي دي چې د قوم، دین او مذهب له شیدو تغذیه کېږي، خو د حقیقت په هنداره کې یې له څېرې او قامت څخه د قدرت پر دېواله پرته له یوې وږې سیورې بل څه نه ښکاري.
زموږ د قومونو ډېر لوستي کسان د قوممحور سیاست په یوه ارمان نه، بلکې د یوه زنځیر په توګه کاروي، څو ځانونه دولتي چوکیو ته پورته کړي. زموږ د معاصر تاریخ ترخه تراژیدي دا ده چې روڼاندينما کسان، د افغانستانمحور فکر پر ځای، د قوم، مذهب، فرقې، سمت او ان د کوڅې او محلې په تنګ هزارتوی کې راګیر شوي دي. له هرې ممکنې دروازې څخه د امتیاز ترلاسه کولو لپاره دا مسخره هڅه، له قوم او دین څخه نیولې تر سمتونو او سیاسي تنظیمونو پورې، د یوه ډول بېهویتی څرګندونه کوي؛ داسې بېهویتي چې د هویتساتنې په جامه کې ځان پټه کړې ده.
اې د تش په نامه روڼاندۍ ډلې!
دا هېواد او دا ملت یو زر ټوټه شوی او ټپي پیکر دی. لږ تر لږه له عوامفریبۍ لاس واخلئ. ایا لا هغه وخت نه دی رارسېدلی چې د یوه زړې او فرسوده قومي مورچې تر شا له سنګر نیولو او ځان د خپل قوم مدافع بللو پر ځای، خپل لیدلوری پراخ کړئ؟ «افغانستان» خپل بشپړ او ګډ ملکیت وبولئ، نه د خپلې طایفې ملکیت. د یوه متحد او یو موټي افغانستان له ارزښتونو څخه دفاع وکړئ؛ له هغه کوره چې چت یې د ټولو قومونو پر سر سیوری غوړوي، نه له هغې تړلې جونګړې څخه چې یوازې یوې طایفې ته پناه ورکوي.
د جمهوریت په دوره کې یوه ډله د قومونو د دفاع په نوم میدان ته راووتله او په رنګارنګ شعارونو یې د خلکو عواطف لوټ کړل. هغوی فرصتطلبه نخبهګان وو چې له قومي، دیني، مذهبي، سمتي، ګوندي او تنظیمي دریځونو څخه یې امتیازات ترلاسه کړل او کله یې چې د شیدې ورکوونکې غوا په څېر خلک ولوشل، د توپان پر مهال یې پښې سپکې کړې او وتښتېدل.
تاسو دېرش کاله خپل ملت او خپل قوم غولولی دی. د دې لوټمار له دسترخوانه مو دومره مړۍ خپلو جیبونو ته واچولې چې اوس د حقیقت د پټولو لپاره نور هېڅ ځای نه لرئ. نن هماغه قوم چې تاسو یې د دفاع دعوه کوله، که د جمهوریت پر مهال په غارونو کې اوسېده، لا هم په غارونو کې اوسېږي. ستاسو لاس د ملت لپاره لنډ و، خو ستاسو جیب د ځان لپاره پراخ و.
اوس په نوې دوره کې، د بدلون د بادونو له لګېدو سره، بیا له دې غېږې او هغې غېږې څخه غږ پورته کوئ او ځانونه د قوم د حقونو مدافعین معرفي کوئ. یو ځل بیا مو د عوامفریبۍ سیاست غوره کړی، څو د قدرت چوکیو ته ورسېږئ.
خو ویښ اوسئ او پوه شئ چې نن پرون نه دی. هغه پخوانی متل په یاد وساتئ چې وایي:
«ړوند یو ځل خپله لکړه له لاسه ورکوي.»
تاسو څو څو ځله خپل قوم غولولی دی. څو څو ځله مو په فریبکارو لیکنو او کمزوريو ویناوو هغوی دې ته قانع کړي چې ګواکې تاسو د هغوی رښتیني مدافعین یاست. خو حقیقت، تریخ او بربنډ، د تاریخ په وړاندې ولاړ دی.
دا د چوکیو ناست درغليګر یو ځل بیا د قدرت تږي شوي دي او ښه پوهېږي چې پیسو او قدرت ته د رسېدو تر ټولو لنډه او هواره لار قومي او دیني دکانداري ده. دا زوړ ادرس له نیمې پېړۍ راهیسې د ځینو کسانو لپاره د عاید سرچینه ده او کاروبار یې پرې غوړېدلی دی.
ایا د دې ډلې لپاره تر دې ښه او ډېر ګټور ادرس پیدا کېدای شي؟ ایا د خلکو له پاکو احساساتو سره له سوداګرۍ او د دین له پلورلو څخه بل دومره ګټور بازار پېژنئ؟
هیڅکله نه. نه، هېڅکله!
خو تاسو ته یو څرګند او کوبنده خبرداری لرم: د دیني او قومي ټیکهدارۍ فصل پای ته رسېدلی دی.
هغه وخت رارسېدلی چې د دې ډلې له سرونو خولۍ پورته شي او اصلي څېرې یې ښکاره شي. دا شورماشورونه، دا غوږخوږوونکي چیغې او دا عوامفریبانه لیکنې نور هېڅ نتیجه نه ورکوي.
د دې هېواد خلک، که څه هم ډېر ټپیان شوي دي، خو نور ړانده نه دي. تاریخ د دغو خیانتونو شاهدان په نوم پېژني او یوه ورځ به د هغوی د اعمالو د حساب کتاب پاڼه پرانیزي.
تاسو هېر کړي چې «وطن» داسې بیه لري چې د قومپالنې په یوه سکه نه اخیستل کېږي. یا افغانستان په بشپړ ډول خپل ګډ وطن او ګډ ملک وبولئ، او یا پوه شئ چې یوه ورځ به د دې مصنوعي تکثر تر خاورو او آوارو لاندې ټوټه ټوټه شئ.
یوازې همدومره!
ډاکټر بسمالله مومند